Z tymi duchami Pac-Man nie ma łatwego życia. Student Politechniki dzięki algorytmom AI zmienia popularną grę w coraz trudniejsze wyzwanie

20.11.2026
Udostępnij ten artykuł:
Fot. Karol Węgrzyn

Student Politechniki Krakowskiej stworzył mechanikę sztucznej inteligencji do kultowej gry platformowej Pac-Man. Algorytmy na bieżąco, w trakcie rozgrywki, analizują ruchy i otoczenie gracza, by coraz bardziej utrudniać mu życie. Praca inżynierska Karola Węgrzyna „Gra platformowa z wykorzystaniem sztucznej inteligencji” łączy mechanikę klasycznej gry komputerowej z algorytmami AI do wyszukiwania ścieżek oraz podejmowania decyzji.

Gdy AI uczy duchy, długa gra nie popłaca

Projekt Karola Węgrzyna opiera się na kultowym “Pac-Manie”. Zasady pozostały te same: Gracz porusza się po labiryncie, zbiera specjalne punkty i unika duchów. Duchy patrolują planszę i ścigają gracza, ale uciekają przed nim, gdy zbierze jeden z rozsianych po labiryncie specjalnych punktów zmieniających jego stan. Jeśli gracz w tym stanie złapie ducha – ten wraca do bazy. Duchy jednak – dzięki przygotowanym przez autora algorytmom – nie działają według prostego, powtarzalnego schematu. Zmieniają swoje zachowanie w zależności od gry użytkownika. Gdy zostaną złapane przez gracza, po chwili ponownie dołączają do rozgrywki, ale bogatsze o wiedzę jak gracz zachowywał się do tej pory.

– Najważniejszym elementem projektu jest właśnie sposób działania przeciwników – podkreśla autor. – Zaimplementowałem system sztucznej inteligencji, dzięki któremu duchy potrafią analizować otoczenie, wyznaczać drogę do gracza i zmieniać swoje zachowanie w zależności od sytuacji na planszy. Efekt jest taki, że im dłużej się gra, tym trudniejsza staje się rozgrywka – dodaje.

Praca inżynierska, obecnie już absolwenta PK, zdobyła pierwszą nagrodę w III edycji Konkursu Rady Przedsiębiorców Wydziału Inżynierii Elektrycznej i Komputerowej Politechniki Krakowskiej w kategorii „innowacje w IT”. Kapituła doceniła sposób, w jaki przeciwnicy analizują otoczenie i reagują na zmieniającą się sytuację na planszy. Promotorem dyplomu jest dr inż. Karol Suchenia.

A* i maszyna stanów – klasyczne narzędzia w praktyce

Zaimplementowany system AI opiera się na dwóch filarach: algorytmie A* (A-star) z heurystyką Manhattan oraz skończonej maszynie stanów (Finite State Machine). Algorytm A* odpowiada za wyznaczanie duchom ścieżki do celu – na przykład aktualnej pozycji gracza. Mapa gry została przedstawiona jako sieć połączonych punktów, po których mogą poruszać się duchy. Algorytm analizuje dostępne połączenia i wyszukuje trasę o możliwie najniższym koszcie czasu.

Maszyna stanów decyduje natomiast o aktualnym zachowaniu przeciwnika. Duch może znajdować się między innymi w stanie spoczynku, pościgu, ucieczki lub powrotu do bazy. Przejścia między stanami zależą od zdarzeń występujących podczas rozgrywki. – Kiedy duch rozpoczyna pościg, wykorzystuje algorytm A*, aby dotrzeć do gracza. Kiedy gracz zbierze specjalny punkt umożliwiający odwrotną gonitwę, przeciwnik zmienia stan i zaczyna uciekać – opisuje Karol Węgrzyn.

Autor zwraca uwagę, że jego rozwiązanie nie opiera się na generatywnych modelach językowych, takich jak ChatGPT. – Zastosowałem klasyczne, deterministyczne algorytmy sztucznej inteligencji, których działanie można dokładnie przeanalizować i kontrolować – zaznacza.

Wartością projektu jest również kompleksowe podejście do jego realizacji. – Wyniki testów przeprowadzonych z udziałem 7 graczy zostały wykorzystane do rzeczywistego udoskonalenia mechaniki rozgrywki, między innymi poprzez dostosowanie prędkości przeciwników i algorytmu wykrywania gracza – mówi dr inż. Karol Suchenia, promotor pracy z Wydziału Inżynierii Elektrycznej i Komputerowej Politechniki Krakowskiej.

Klasyczne algorytmy sztucznej inteligencji połączone we współpracujący system

Jak podkreśla Karol Węgrzyn, głównym celem pracy było opracowanie i zastosowanie algorytmów. – Ich implementacja wymagała zaprojektowania odpowiedniej struktury mapy, opracowania logiki podejmowania decyzji przez przeciwników oraz rozwiązania problemów związanych z ich poruszaniem się – mówi.

Jednym z ciekawszych wyzwań było zapewnienie prawidłowego działania kilku duchów jednocześnie. – Przeciwnicy mogą wyznaczać poprawne ścieżki, a mimo to blokować się wzajemnie podczas przemieszczania się po wąskich fragmentach labiryntu. Takie sytuacje pokazują, że samo zaimplementowanie algorytmu nie wystarcza. Trzeba również zadbać o jego współpracę z pozostałymi elementami gry – przyznaje autor. Mimo tych trudności Karol Węgrzyn ocenia, że wysiłek się opłacił. – Implementacja AI pozwoliła stworzyć znacznie ciekawszy system zachowań przeciwników i lepiej zrozumieć praktyczne zastosowania poznanych podczas studiów na Politechnice Krakowskiej algorytmów – podkreśla.

Autor nie ukrywa, że zarówno AI w grach, jak i sam algorytm A* nie są nowością. Algorytmy sterujące zachowaniem przeciwników są wykorzystywane od dziesięcioleci, a oryginalny “Pac-Man” z 1980 roku jest – zdaniem Karola Węgrzyna – interesującym przykładem projektowania różnych zachowań postaci sterowanych przez komputer. A* od dawna stosuje się w grach, robotyce i systemach nawigacyjnych. – Innowacyjność nie polega więc na wynalezieniu nowego algorytmu, ale na praktycznym połączeniu kilku technik sztucznej inteligencji w jednym systemie oraz pokazaniu, w jaki sposób współpracują ze sobą podczas rzeczywistej rozgrywki – tłumaczy Węgrzyn.

Istotna jest również możliwość obserwowania działania tych algorytmów w interaktywnym środowisku gry. Co ważne, opracowany system może być aplikowany do innych typów gier, opartych o plansze platformowe, w których mechanika rozgrywki polega na odnajdywaniu gracza.

Inżynierski prototyp z Politechniki Krakowskiej z potencjałem edukacyjnym

Projekt osiągnął etap działającego prototypu. Autor traktuje grę przede wszystkim jako rozwiązanie demonstracyjne i edukacyjne. Najbardziej interesuje go dalszy rozwój sztucznej inteligencji postaci w grach. Jednym z kierunków w opisywanym przypadku byłoby wprowadzenie zaawansowanych mechanizmów współpracy między duchami: koordynacja działań, próby otaczania gracza lub odcinania mu drogi ucieczki. Kolejnym takim kierunkiem – zastosowanie algorytmów uczenia maszynowego, dzięki którym przeciwnicy stopniowo zmieniali swoje strategie w zależności od sposobu gry użytkownika. – Dzięki temu dwie osoby mogłyby doświadczać zupełnie innych wyzwań, nawet grając na tej samej mapie – mówi twórca projektu.

Po skończeniu studiów inżynierskich na Politechnice Krakowskiej Karol Węgrzyn założył własną szkołę programowania. Uczy dzieci kodowania poprzez tworzenie prostych gier komputerowych: od podstaw Pythona, przez pętle i zmienne, aż po kolizje i grafikę 2D. – Od dawna interesuję się grami komputerowymi, nie tylko jako gracz, ale również od strony ich projektowania i programowania. Moja pasja do gier łączy się także z działalnością zawodową – mówi niedawny student PK.

Doświadczenie w pracy z młodymi ludźmi wpłynęło na sposób myślenia o opisywanym projekcie. – Na co dzień obserwuję, jak tworzenie gier potrafi zainteresować młodych ludzi informatyką i sprawić, że nawet trudniejsze zagadnienia programistyczne stają się dla nich bardziej zrozumiałe – podkreśla autor.

Karol Węgrzyn odbierający nagrodę Rady Przedsiębiorców WIEiK PK / Fot. Jan Zych

Przyszłość gier to nie tylko grafika

Zdaniem laureata nagrody Rady Przedsiębiorców WIEiK PK sztuczna inteligencja już od lat odgrywa w grach komputerowych bardzo ważną rolę, ale nadal ma ogromny potencjał rozwoju. W tradycyjnych grach przeciwnicy często działają według schematów, które z czasem gracz rozpoznaje i wykorzystuje. Bardziej rozbudowane systemy AI pozwalają tworzyć postacie, które dynamiczne reagują na działania gracza i zachowują się w mniej przewidywalny sposób. – Uważam, że przyszłość gier będzie polegała nie tylko na coraz lepszej grafice, ale również na tworzeniu inteligentniejszych i bardziej interaktywnych światów – podsumowuje.

Karol Węgrzyn widzi też duży potencjał edukacyjny swojego rozwiązania. Gra, która wykorzystuje opracowane przez niego mechanizmy, mogłaby zostać rozbudowana o tryb umożliwiający obserwowanie działania poszczególnych algorytmów, porównywanie różnych metod wyszukiwania ścieżek i samodzielne modyfikowanie zachowania przeciwników. Takie narzędzie mogłoby być wykorzystywane podczas nauki programowania, algorytmiki i podstaw sztucznej inteligencji.

– Nawet obecny, inżynierski etap projektu, pokazuje, że sztuczna inteligencja nie musi oznaczać wyłącznie sieci neuronowych i uczenia maszynowego – ocenia dr inż. Karol Suchenia z Wydziału Inżynierii Elektrycznej i Komputerowej PK, promotor dyplomu. – Odpowiednio dobrane klasyczne algorytmy również pozwalają tworzyć inteligentne, dynamiczne i efektywne systemy. To przemyślana i zakończona konkretnym, działającym produktem realizacja inżynierska, łącząca wiedzę algorytmiczną, umiejętności programistyczne i kreatywność – mówi

(jp)

Przewijanie do góry