Ogród sensoryczny dla uczniów krakowskiej szkoły – efekt współpracy PK, samorządu, biznesu i społeczności lokalnej

31.10.2024
Udostępnij ten artykuł:
Szkolnyogrod
Fot. Jakub Paduch

Ogród sensoryczny ze strefami wzroku, słuchu, dotyku smaku i węchu powstał na terenie Szkoły Podstawowej nr 110 w Krakowie. To kulminacja projektu “Nasze Szkolne Ogrody”, który połączył władze placówki, Politechnikę Krakowską, Urząd Miasta Krakowa oraz InPost Green City. Zrealizowany w procesie partycypacyjnym ogród zapewni uczniom i uczennicom szkoły codzienny kontakt z przyrodą, pozytywnie wpłynie na klimat i będzie służył do poszerzania wiedzy przyrodniczej i o ochronie środowiska.

Ogród składa się ze stref nawiązujących do ludzkich zmysłów. W każdej z nich uczniowie sadzą rośliny, które oddziaływają na zmysły. Dzięki temu młodzież uczy się o przyrodzie, jej wpływie na człowieka, bezpośrednie otoczenie i całe środowisko naturalne. Przy okazji dowiadują się jak sadzić rośliny i o nie dbać. Pomysł na zrealizowanie przyrodniczego projektu edukacyjnego przy współpracy różnych podmiotów wyszedł od rodziców dzieci uczęszczających do SP nr 110. – Zwróciliśmy się do Wydziału Gospodarki Komunalnej i Klimatu Urzędu Miasta Krakowa, bo chcieliśmy połączyć to przedsięwzięcie z edukacją dzieci w zakresie ochrony środowiska, poprawy jakości klimatu i projektowania – mówi Zofia Wilczyńska, dyrektorka Szkoły Podstawowej nr 110 im. ks. Jana Twardowskiego w Krakowie.

Krakowskie Centrum Edukacji Klimatycznej działające w ramach Wydziału Gospodarki Komunalnej i Klimatu zwróciło się o pomoc do Wydziału Architektury Politechniki Krakowskiej. – Chcieliśmy stworzyć przestrzeń przyjazną do bytowania z nauką i przyrodą. Uświadamiać uczniom w jaki sposób bioróżnorodność wpływa na przykład na nasze samopoczucie i na klimat – mówi Małgorzata Starnowska, wicedyrektorka Wydziału Gospodarki Komunalnej i Klimatu Urzędu Miasta Krakowa.

Przygotowania do projektu rozpoczęły się na początku 2024 roku. Założenie było takie, aby wraz z uczniami, pracownikami szkoły, społecznością lokalną oraz studentami i studentkami PK urządzić w terenie SP nr 110 dostępną przestrzeń na rzecz klimatu. Projekt miał mieć charakter partycypacyjny, a więc taki, który umożliwia wszystkim chętnym udział w jego realizacji. Zdecydowaną większość uczestników stanowiła młodzież szkolna, która miała różne możliwości wyrażenia swojej opinii przy ogromnej liczbie pomysłów. Komunikacja ze społecznością szkoły musiała być dopasowana do poziomu wiedzy i umiejętności jej członków.

– W kwietniu rozpoczęliśmy cykl warsztatów. Na początku prowadziliśmy rodzaj “pogadanek” edukacyjnych, w których pokazywaliśmy uczennicom i uczniom jak można kształtować przestrzeń szkolnego ogrodu, jakie aktywności można w takim ogrodzie podejmować oraz dla kogo jest on przeznaczony. Szczególną uwagę zwracaliśmy na podejście do różnych grup użytkowników, ponieważ przestrzeń szkoły jest otwarta dla społeczności lokalnej poza godzinami jej pracy. Właściwie każdy użytkownik w dowolnym wieku może się tu znaleźć – tłumaczy koordynatorka projektu z ramienia Politechniki Krakowskiej dr hab. inż. arch. Patrycja Haupt, prof. PK. Drugim ważnym założeniem było działanie na rzecz klimatu, a więc uzmysłowienie dzieciom w jaki sposób ich nawet drobne działania mogą wpłynąć na poprawę klimatu w skali globalnej.

Profesor Haupt oraz 11 studentów i studentek kierunku architektura przeprowadzili badanie ankietowe skierowane do uczniów, rodziców, pracowników szkoły i okolicznych mieszkańców. Badanie dotyczyło oczekiwań względem przyszłej przestrzeni ogrodu. Nadesłanych zostało około 200 odpowiedzi, z których jasno wynikało, że nadrzędnym celem tego miejsca ma być inkluzywna edukacja klimatyczna. Następnie uruchomiono wyobraźnię plastyczną dzieci. Dostały zadanie, aby w formie makiet odpowiedzieć na pytanie jak powinien wyglądać ogród szkolny. Makiety posłużyły jako punkt wyjścia do stworzenia realnych koncepcji zagospodarowania przestrzeni, wypracowanych przez studentki i studentów Koła Naukowego Projektowania Zrównoważonego, którym opiekują się dr hab.inż. arch. Patrycja Haupt, prof. PK oraz prof. dr hab. inż. arch. Justyna Kobylarczyk. – Podczas ostatnich warsztatów pokazaliśmy trzy gotowe koncepcje i poprosiliśmy społeczność szkolną, aby zagłosowała na tę koncepcję, która jej najbardziej odpowiada. Zwycięski pomysł został zrealizowany i dziś znajduje się na terenie szkoły – mówi dr hab. inż. arch. Patrycja Haupt, prof. PK.

Ogród został zrealizowany dzięki wsparciu finansowemu InPost Green City. – Cieszymy się, że mogliśmy wziąć udział w tym projekcie. Nie był on łatwy, ponieważ łączył wiele stron: samorządową, oświatową, naukową i biznesową. To przykład sytuacji, kiedy „wszystkie ręce na pokładzie” dają świetny efekt. Szczególnie, że w projekcie uczestniczyli dosłownie wszyscy zainteresowani – od najmłodszych, po najstarszych interesariuszy. Dzieci zobaczyły, że ich zdanie się liczy i mają sprawczość – mówi Dagmara Bednarczyk, ekspertka ds. relacji partnerskich i programu InPost Green City.

Otwarcia ogrodu sensorycznego na terenie SP nr 110 dokonał m.in. wiceprezydent Krakowa Stanisław Kracik. – W przypadku tego projektu możemy śmiało mówić, że sukces ma wiele źródeł. Wszystkie podmioty, które brały tu udział, zgodnie przyznają, że każdy z osobna był istotnym elementem całości. To piękny przykład współpracy społeczności szkolnej, naukowej, samorządowej i biznesowej, dzięki której wspieramy przyszłość. Bo przecież przyszłość to młodzież – mówił.

“Nasze Szkolne Ogrody” to nie był pierwszy projekt jaki Wydział Architektury PK zrealizował razem z Krakowskim Centrum Edukacji Klimatycznej. Trzy lata temu jednostki rozpoczęły współpracę przy okazji tworzenia Hubu dostępności – centrum praktycznej nauki dostępności Politechniki Krakowskiej. To inicjatywa, która miała na celu szerzenie świadomości na temat inkluzywnego oraz bezpiecznego dla klimatu projektowania przestrzeni miejskich. W ramach projektu były prowadzone warsztaty i konsultacje m.in. właśnie z osobami z niepełnosprawnościami. Współpraca była na tyle owocna, że władze wydziałowe oraz KCEK postanowiły ją kontynuować w przyszłości.

(jp)

Przewijanie do góry