Politechnika Krakowska ma 80 lat! Jubileusz będzie pełen nauki, techniki, kultury i sztuki

03.12.2024
Udostępnij ten artykuł:
Rektor Szarata stoi i przedstawia prezentację. Przed nim przy stole siedzą dziennikarki i dziennikarze. Jedne dziennikarz stoi koło rektora i podstawia mu mikrofon.

Politechnika Krakowska im. Tadeusza Kościuszki ma 80 lat! Jubileusz będziemy świętować przez cały 2025 rok, obchodom towarzyszy hasło: Nauka – Technika – Kultura – Sztuka, oddające różnorodność aktywności, z której słynie uczelnia i jej absolwenci. W roku jubileuszu Politechnika będzie promować swoje technologie w Dolinie Krzemowej i jeszcze mocniej postawi na międzynarodową współpracę badawczą, m.in. w ramach Uniwersytetu Europejskiego  STARS EU. Wzbogaci się o własne murale, konkurs na pierwszy właśnie został ogłoszony. Ważnym dorobkiem roku 80-lecia będzie też wyłonienie – w konkursowej formule – koncepcji zagospodarowania kampusu uczelni w Czyżynach. Poznamy ją podczas październikowego Biennale Architektury w Krakowie. Oficjalny start obchodów 80-lecia Politechniki Krakowskiej zaplanowano na 13 stycznia w Teatrze im. Słowackiego w Krakowie podczas nadzwyczajnego posiedzenia Senatu uczelni. Preludium do obchodów to grudniowy Konkurs Szopek Krakowskich, w którym – po raz pierwszy – weźmie udział szopka z akademickim rodowodem – inspirowana architekturą i tradycjami Politechniki Krakowskiej. Program jubileuszu to też uroczyste gale, koncerty, otwarte wystawy, konferencje naukowe i branżowe, eventy studenckie i imprezy sportowe. We wtorek 3 grudnia podczas śniadania prasowego w Muzeum Politechniki Krakowskiej plan obchodów oficjalnie ogłosił rektor prof. Andrzej Szarata.

W programie obchodów m.in.: konkursy na Kampus Przyszłości w Czyżynach i politechniczny mural, promocja technologii PK w Dolinie Krzemowej, szopka bożonarodzeniowa inspirowana Politechniką,  wystawa „Osobowości 80-lecia” i pierwsze w Polsce zawody betonowych kajaków.

80 lat Politechniki z Nauką – Techniką – Kulturą – Sztuką

– Celem naszych działań w ramach obchodów jubileuszu jest nie tylko upamiętnienie ważnej dla nas rocznicy, ale też wskazanie istotnego wkładu Politechniki w rozwój nauki, gospodarki, przemysłu,  kultury oraz przypomnienie ważnego znaczenia uczelni dla Małopolski i Krakowa. Osiem dekad działalności Politechniki Krakowskiej to przecież ogrom osiągnięć naukowych i organizacyjnych uczelni oraz  blisko 120 tys. absolwentów – inżynierów, znakomicie przygotowanych do wykonywania zawodu – mówi prof. Andrzej Szarata, rektor Politechniki Krakowskiej. Jak zapowiada, w roku jubileuszowym uczelnia będzie się starała zaprezentować wszechstronność swoich działań – w obszarach nauki, techniki, ale też kulturze i sztuce. Stąd właśnie hasło jubileuszu. – Politechnika to z jednej strony wybitni inżynierowie i naukowcy, a z drugiej wielu wspaniałych artystów, twórców kultury, sportowców, biznesmenów. Naszymi studentami byli m.in. Zdzisław Beksiński, Marek Grechuta, Ewa Demarczyk, Jan Kanty-Pawluśkiewicz, Andrzej Mleczko, Sebastian Karpiel-Bułecka, Wojciech Zabłocki, Renata Knapik-Miazga, Krzysztof Ingarden czy Ryszard Florek – przypomina rektor PK.

80-lecie ma być nie tylko okazją do podsumowań i wspomnień chlubnych kart historii, ale też do spojrzenia w przyszłość – podjęcia nowych wyzwań. W obszarze nauki jednym z najważniejszych są przygotowania do konkursu Inicjatywa Doskonałości Uczelnia Badawcza. – Po udanej ostatniej ewaluacji otrzymaliśmy z ministerstwa nauki zaproszenie do podjęcia takich starań. Chcemy podjąć rękawicę i w 2026 roku przystąpić do kolejnego konkursu na uczelnie badawcze. Pracujemy nad nową strategią naukowego rozwoju i  ewolucyjnie chcemy się zmieniać, by zdynamizować aktywność badawczą, a w dydaktyce mocniej postawić na nowoczesne narzędzia i metody kształcenia  – mówi rektor PK. Uczelnia mocniej postawi też na umiędzynarodowienie, rozwijając m.in. współpracę w ramach Uniwersytetu Europejskiego STARS EU oraz wychodząc z promocją swoich technologii i badań za Ocean – w ramach Poland  in Silicon Valley Center for Science, Innovation, and Entrepeneurship. W Dolinie Krzemowej pokaże m.in. technologie dla zeroemisyjnego budownictwa nowej generacji, innowacyjne biokompozyty dla medycyny i implantologii, polimerowe złącza podatne m.in. do ochrony antysejsmicznej​, hiperkompleksowe sieci neuronowe, rozwiązania z obszaru energetyki wodorowej czy autonomiczne systemy energetyczne oparte na OZE.

DO POBRANIA: prezentacja wybranych wydarzeń organizowanych w ramach Jubileuszu

Pierwsza akademicka szopka inspirowana Politechniką

Bogate obchody jubileuszu Politechniki Krakowskiej zostały zaplanowane na cały 2025 rok, a preludium do nich stanowi grudniowy 82. Konkurs Szopek Krakowskich z ważnym politechnicznym udziałem. W czwartek 5 grudnia ­– po raz pierwszy w historii – w tradycyjnym konkursie krakowskim wystartuje szopka z akademickim rodowodem. Dzieło inspirowane jubileuszem Politechniki – architekturą jej kampusów, tradycjami i postaciami z historii uczelni – stworzył utytułowany mistrz szopkarstwa Filip Fotomajczyk. 2-metrowa szopka czerpie m.in. z zabytkowej architektury koszar arcyksięcia Rudolfa, w których mieści się dziś główny kampus Politechniki, są też nawiązania do Pałacu w Łobzowie czy kamienicy przy ul. Kanoniczej. Szopka inspirowana Politechniką 5 grudnia zostanie zaprezentowana na stopniach pomnika Adama Mickiewicza w Krakowie, a stąd trafi do Pałacu Krzysztofory (tu 8 rudnia rozstrzygnięcie 82. konkursu szopek). Od 9 grudnia będzie ją można podziwiać na wystawie pokonkursowej. 17 grudnia szopka zawita na kampus główny Politechniki na Wigilię Akademicką.

Gale, wystawy, koncerty, huczne Juwenalia i mistrzostwa betonowych kajaków w Krakowie

Oficjalna inauguracja obchodów 80-lecia odbędzie się 13 stycznia 2025 r. podczas nadzwyczajnego posiedzenia Senatu Politechniki Krakowskiej w Teatrze im. J. Słowackiego. Nieznane karty z historii Politechniki, zwarte w rodzinnych kronikach, odkryją członkowie rodziny Stella-Sawickich, wnukowie założyciela uczelni Izydora. Otwarta zostanie wystawa fotografika Jana Zycha, od kilkudziesięciu lat kronikarza dziejów uczelni. Wiosną fotograficzna opowieść o Politechnice przeniesie się w przestrzenie miasta.

Inne główne punkty jubileuszu to m.in.:

– międzynarodowy, otwarty konkurs „Kampus Przyszłości” (we współpracy z SARP) na opracowanie koncepcji architektoniczno-urbanistycznej kampusu Politechniki Krakowskiej w Czyżynach z rozstrzygnięciem podczas Biennale Architektury  (październik 2025) – dla zawodowych zespołów architektonicznych i studentów z Polski i zagranicy

– wystawa „Osobowości 80-lecia Politechniki Krakowskiej” (luty), prezentująca 80 wybitnych postaci historycznych uczelni

– konkurs na politechniczny mural – został ogłoszony 3 grudnia 2024 r., z planowanym odsłonięciem dzieła na ścianie Wydziału Inżynierii Środowiska i Energetyki podczas majowego Święta Szkoły

– Bieg Kościuszkowski, który wróci na ulice Krakowa (marzec)

– Juwenalia Krakoskie w Strefie Polibudy (maj) dla rekordowej liczby uczestników

– Święto Szkoły połączone z piknikiem (wspólnym z Uniwersytetem Ekonomicznym)  i pokazem specjalnym oraz świętem patrona PK Tadeusza Kościuszki w ramach Nocy Muzeów (maj)

– Kraków Concrete Canoe Competition – pierwsze w Polsce międzynarodowe zawody betonowych kajaków na torze Kolna (czerwiec)

– uroczysta inauguracja roku akademickiego 2025/2026 w Muzeum Lotnictwa Polskiego z udziałem szerokiego grona krajowych i międzynarodowych gości, połączona ze Zjazdem Absolwentów oraz koncertem w Filharmonii Krakowskiej (październik). W programie koncertu m.in. recital organowy i chóralny na tematy muzyczne inspirowane twórczością Marka Grechuty – absolwenta PK oraz awangardowa kompozycja do tekstów opowiadań Stanisława Lema „Bajki robotów”

–  finałowa Gala 80-lecia z wręczeniem nagród i odznaczeń (listopad)

– Wigilia akademicka PK 2025, koncert kolęd oraz promocja albumu fotograficznego „Kronika 80-lecia PK” (grudzień)

W roku jubileuszu Politechnika połączy też siły z Miastem Kraków przy organizacji nowych wydarzeń, kierowanych do wszystkich krakowian, chcących sprawdzić swoje talenty w dziedzinach, z których słynie uczelnia. Jakich? To odkryjemy już wkrótce. Z okazji jubileuszu ciekawe inicjatywy, uzupełniające główny program obchodów, przygotowały też wydziały Politechniki. Każdemu z 8 wydziałów poświęcony będzie jeden miesiąc z jubileuszowego roku. Zaproszą m.in. na studencki maraton programowania Kościuszkon, Festiwal Mechanika ze zlotem samochodów zabytkowych i pokazami bolidów – wodorowego i elektrycznego, bicie rekordów z okazji Dnia Liczby Pi czy Dnia Inżynierii Materiałowej, Dzień Lądowca z otwartym dla krakowian zwiedzaniem Laboratorium Aerodynamiki Środowiskowej. Zorganizują też wystawy, konferencje naukowe i dni branżowe.

Program obchodów 80-lecia Politechniki Krakowskiej powstał w ramach prac Komitetu Jubileuszowego (przewodniczy mu prof. Krzysztof Kluszczyński) w kooperacji z wydziałami, jednostkami pozawydziałowymi i administracyjnymi uczelni oraz samorządami studentów i doktorantów. Organizację obchodów koordynuje Dział Promocji Politechniki i Biuro Rektora PK. Wraz ze startem obchodów uruchomiona zostanie specjalna strona internetowa poświęcona jubileuszowi.

jubileusz

Historia powołania Politechniki w Krakowie zaczyna się zaraz po wyzwoleniu miasta spod okupacji niemieckiej po II wojnie światowej. Droga do powstania uczelni była jednak długa i usiana licznymi trudnościami formalnymi. Wobec utraty – wskutek zmiany granic  – najstarszej polskiej uczelni technicznej Politechniki Lwowskiej z inicjatywą ustanowienia wyższej szkoły technicznej w Krakowie wystąpił kierownik Katedry Budownictwa i Inżynierii Akademii Górniczej prof. Izydor Stella-Sawicki. Pomysł spotkał się z poparciem ówczesnego rektora Akademii Górniczej prof. Walerego Goetla. Pod koniec stycznia 1945 r. Komitet Organizacyjny nowej uczelni na swą siedzibę pozyskał gmach obecnego Domu Technika przy ul. Straszewskiego 28 oraz budynek „Oleandry” przy ul. 3 Maja 7. Entuzjazm związany z powołaniem nowej uczelni był tak wielki, że rejestrację studentów prowadzono w ramach czynu społecznego. Jako pierwszy na listę żaków w lutym 1945 roku wpisany został Tadeusz Kantarek. Kadrę dydaktyczną zasili m.in. uznani w Krakowie architekci Adolf Szyszko-Bohusz oraz Jerzy Struszkiewicz. W prace organizacyjne włączyli się także profesorowie Politechniki Lwowskiej. Ostatecznie, w 1945 r. ówczesny minister oświaty zezwolił na organizację przy AG wydziałów politechnicznych: architektury, leśnego oraz inżynierii lądowej, wodnej i mierniczej. Posiadały one odrębność administracyjną oraz budżetową, a także własny Senat. Stąd rok 1945 uznawany jest za faktyczny początek Politechniki Krakowskiej. Na czele uczelni stanął mianowany prorektorem prof. Stella-Sawicki, miał de facto pełną władzę organizacyjną. Stan niepewności prawnej trwał jednak do 19 listopada 1946 r. Wtedy to przedstawiciele najwyższych organów państwa wydali dekret o utworzeniu na AG Wydziałów Architektury, Inżynierii i Komunikacji, nazwanych Wydziałami Politechnicznymi. Akt ten posiadał wsteczną moc obowiązującą od 1 kwietnia 1945 r. Ten właśnie dzień uważany jest za datę powstania Politechniki Krakowskiej. W 1947 r. siedziby wydziałów przeniesiono do zaadaptowanych do celów edukacyjnych budynków dawnych koszar arcyksięcia Rudolfa przy ul. Warszawskiej.  Pełną formalną niezależność Politechnika Krakowska uzyskała 7 lipca 1954 r., kiedy to wieloletnie starania o utworzenie samodzielnej wyższej szkoły technicznej zakończyły się sukcesem – uchwałą Rady Ministrów została ustanowiona Politechnika Krakowska, a pierwszym rektorem został prof. Ludomir Śleńdziński. W roku jubileuszu uczelnia na 8 wydziałach kształci 12 tysięcy studentów i doktorantów, ma blisko 2 tysiące pracowników, w tym ponad 1100 nauczycieli akademickich. 

Więcej o historii uczelni

Przewijanie do góry