Eksperci Politechniki współtworzą wizję metra dla Krakowa. Ma być miastotwórcze, inteligentne, bliskie

24.09.2025
Udostępnij ten artykuł:
MetrowKrakowie
Grafika z rekomendowanym przebiegiem metra za krakow.pl 

Dwie linie metra, 29 kilometrów długości trasy i 29 stacji, niemal 40 proc. mieszkańców w zasięgu nowego środka transportu w mieście, 280 tysięcy pasażerów dziennie – Kraków zaprezentował szczegółowe plany dla podziemnego transportu. – Chcemy, by za 10 lat krakowianie pojechali metrem – zapowiedział prezydent Krakowa Aleksander Miszalski. W oficjalnej prezentacji pierwszego z kluczowych dla inwestycji dokumentów –  „Studium rozwoju metra w Krakowie” –  uczestniczyli eksperci Politechniki Krakowskiej – rektor prof. Andrzej Szarata, przewodniczący Rady Naukowo-Technicznej ds. Budowy Metra w Krakowie i dr inż. Aleksandra Faron, współautorka strategicznego dokumentu. Środowisko naukowe m.in. z Politechniki Krakowskiej, AGH, Uniwersytetu Jagiellońskiego, Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie, Uniwersytetu Rolniczego, Politechniki Poznańskiej i Warszawskiej, służy miastu eksperckim wsparciem w przygotowaniach do inwestycji.  Ma być ona najważniejszą w najbliższej dekadzie i stanowić impuls dla rozwoju Krakowa i całej Małopolski. Jak poinformowały władze miasta, krakowskie metro zostało też wskazane w projekcie Strategii Rozwoju Polski do 2035 r. jako jedna z kluczowych inwestycji infrastrukturalnych kraju.

Dwie linie metra w Krakowie – z Nowej Huty do Opatkowic i Kurdwanowa

Planowany przebieg metra zaprezentowano podczas specjalnej konferencji prasowej w Centrum Kongresowym ICE. Jego trasa ma się rozpoczynać w Nowej Hucie – w rejonie Kombinatu, ale nie biec do Bronowic, jak rozważano dotąd.

Pierwsza linia – M1 – ma prowadzić w stronę południowego zachodu – przez stacje „Ruczaj”, „Kampus UJ”, „Bobrzyńskiego”, „Lubostroń”, „Kobierzyn”, „Kliny” do „Opatkowic”. To właśnie tam metro połączy się z koleją tworząc zintegrowany węzeł przesiadkowy nie tylko dla mieszkańców Krakowa, ale i obszaru metropolitalnego. Druga linia obsłuży Łagiewniki, obszar CH Zakopianka i przystanku kolejowego „Sanktuarium”, kończąc swój bieg w Podgórzu Duchackim, gdzie zaplanowano budowę trzech stacji: „Halszki”, „Witosa” oraz krańcową – „Kurdwanów”, zlokalizowaną na południowym wschodzie dzielnicy.

– W centrum tego projektu jest pasażer. Do jego potrzeb dopasowany jest rekomendowany przebieg metra. Z analizowanych siedmiu wariantów wybraliśmy jako optymalny dla Krakowa ten z dwoma wiązkami metra – mówił ekspert transportowy Michał Mirosław, współautor studium metra dla Krakowa, współtwórca koncepcji drugiej linii metra w Warszawie.

PrezentacjastudiummetraAleksandraFaron
Dr inż. Aleksandra Faron podczas oficjalnej prezentacji koncepcji krakowskiego metra / Fot. Jan Zych

Główną stacją dla zachodniej części Nowej Huty będzie „Wiślicka”, dalej pociągi pojadą w stronę Prądnika Czerwonego, obsługując stacje „Bora-Komorowskiego”, „Rondo Młyńskie” i „Olsza”. Następnie metro zatrzyma się przy „Rondzie Mogilskim” i „Dworcu Głównym” – to on ma stać się centralnym węzłem komunikacyjnym Krakowa, integrując metro z koleją i komunikacją miejską.

Według autorów studium na Starym Mieście metro powinno zatrzymać się na stacjach „Stary Kleparz” i „Teatr Bagatela”, a następnie odbić w korytarz Alei Trzech Wieszczów – do stacji pod Muzeum Narodowym, zapewniając szybki dostęp do wielu instytucji kulturalnych, terenów rekreacyjnych i miejskich stadionów. Następnie metro przekroczy Wisłę, która jest najpoważniejszą barierą transportową współczesnego Krakowa. Ważnym węzłem przesiadkowym ma stać się stacja przy Rondzie Grunwaldzkim. Kolejną stacją w sąsiedztwie Wisły będzie „Ludwinów”. W zasięgu stacji znajdą się duże obszary Dębnik, Podgórza i Kazimierza. Wspólny przebieg dwóch linii metra – M1 i M2 – kończy się na stacji „Brożka”. Dalej na południe eksperci rekomendują rozdzielenie ich przebiegu oraz budowę tuneli w stronę Opatkowic oraz Kurdwanowa.

Impuls do transformacji miasta – od Kombinatu po Zakopiankę

Według przedstawionych prognoz, w zasięgu dziesięciominutowego spaceru do stacji znajdzie się prawie 40 procent mieszkańców Krakowa, a łącznie z tramwajami i koleją aglomeracyjną aż 63 proc. krakowian będzie miało bezpośredni dostęp do szybkiego transportu szynowego. Dzięki temu codzienne podróże mają stać się krótsze i wygodniejsze. Dziennie metro ma przewieźć 280 tys. osób.

Metro to nie tylko środek transportu, ale inwestycja, która zmieni miasto. Wokół stacji mają powstać nowe przestrzenie publiczne, parki i place, przebudowane zostaną węzły komunikacyjne, a przy wybranych lokalizacjach powstaną parkingi P+R.

O miastotwórczym charakterze metra, które może być impulsem dla  rozwoju przestrzennego miasta w kierunku policentryczności oraz nowych biznesów, mówiła podczas prezentacji dr inż. Aleksandra Faron  z Wydziału Inżynierii Lądowej Politechniki Krakowskiej.

– Metro ma być także impulsem do transformacji obszarów takich jak Kombinat w Nowej Hucie czy dawna fabryka Solvay i okolice Zakopianki, które dzięki linii metra zyskają nowe funkcje – zapowiadał prezydent Aleksander Miszalski. Wskazał także termin realizacji inwestycji, deklarując, że celem jest, aby mieszkańcy Krakowa mogli skorzystać z metra za 10 lat.

Prezentacja studium metra w Krakowie, Rektor Politechniki Krakowskiej prof. Andrzej Szarata
Prof.  Andrzej Szarata podczas oficjalnej prezentacji koncepcji krakowskiego metra / Fot. Jan Zych

Rektor Politechniki Krakowskiej: Metro inteligentne, miastotwórcze, zaawansowane techniczne i bliskie

– Metro w Krakowie będzie inwestycją bez kompromisów – podkreślał wiceprezydent miasta Stanisław Mazur. – Stawiamy na najnowocześniejsze technologie: autonomiczne składy, wysoką częstotliwość kursowania i maksymalną energooszczędność. Nie kopiujemy Warszawy – budujemy system skrojony na miarę Krakowa.

Krakowskie metro ma być bardziej elastyczne i tańsze w utrzymaniu. Metro ma także zwiększyć bezpieczeństwo miasta. Stacje i tunele będą projektowane w taki sposób, aby mogły pełnić funkcję schronów w sytuacjach kryzysowych. To dodatkowy wymiar inwestycji – metro nie tylko odciąży ulice i skróci czas przejazdów, ma również podnieść odporność Krakowa w sytuacjach nadzwyczajnych – mówił wiceprezydent Mazur. Podkreślał też bezprecedensową skalę merytorycznego wsparcia procesu przygotowań do tej ogromnej inwestycji ze strony środowiska naukowego.

W dyskusji o ksztacie podziemnego transportu w Krakowie uczestniczyła kierowana przez rektora Politechniki Krakowskiej prpf. Andrzeja Szaratę Rada Naukowo-Techniczna ds. Budowy Metra w Krakowie. Dzięki interdyscyplinarnym kompetencjom swoich członków Rada mogła zabrać ważny głos w pełnej gamie tematów dotyczących metra – od oddziaływania inwestycji na zabytkową tkankę miasta, jego zagospodarowanie przestrzenne z uwzględnieniem nowych kierunków rozwoju po wpływ podziemnej inwestycji transportowej na system komunikacyjny miasta i Małopolski. Specjaliści Rady, w trakcie swoich rocznych prac, podjęli także kwestie wyzwań geologicznych, budowlanych, wpływu budowy i eksploatacji metra na ludzi i budynki w nich, integracji nowego środka transportu z całym systemem komunikacji miasta, wyboru taboru, bezpieczeństwa eksploatacji czy – nie mniej ważne dla inwestycji – kwestie społeczne i ekonomiczne.

Przewodniczący działającej społecznie Rady Naukowo-Technicznej ds. Budowy Metra podkreślał podczas prezentacji dotychczasowy wkład ekspercki prowadzonego przez niego interdyscyplinarnego grona. Jak ocenił prof. Szarata, Kraków potrzebuje metra, które będzie dokładnie odpowiadać na potrzeby tego miasta i jego mieszkańców. – To metro miastotwórcze, inteligentne, zaawansowane technologiczne, a jednocześnie wkomponowane w dziedzictwo architektoniczno-urbanistyczne. I metro bliskie – nie tylko jeśli chodzi o przestrzenną dostępność dla mieszkańców i czas, w którym projekt ma zostać zrealizowany, ale też akceptację społeczną dla takiego wyzwania – mówi prof. Andrzej Szarata.  Rektor PK zapowiadał, że przedstawiciele środowiska polskich naukowców i inżynierów są gotowi nadal wspierać Kraków w tym cywilizacyjnym projekcie. – Nie będzie łatwy, ale na pewno jest konieczny dla przyszłości miasta, dlatego wart wysiłku – mówił rektor PK.

Najważniejsza inwestycja Krakowa

Metro ma być priorytetem miasta na najbliższą dekadę. Jeszcze w tym roku miasto ma rozpocząć konsultacje rynkowe i przygotowania do wyboru doradców inwestycyjnych. W 2026 roku ma zostać podpisana umowa na dokumentację techniczną obejmującą studium wykonalności i decyzję środowiskową, a jeśli prowadzone analizy potwierdza taką możliwość, to także na projekt budowlany. Najpóźniej w 2030 roku planowane jest ogłoszenie przetargu na budowę, która ma potrwać około pięciu lat. Za 10 lat możemy pojechać pierwszą linią metra w Krakowie – zapowiadają władze miasta.

Jak poinformowano podczas konferencji, metro w Krakowie zostało wskazane w projekcie Strategii Rozwoju Polski do 2035 r. jako jedna z kluczowych inwestycji infrastrukturalnych. I to środki centralne mają być najistotniejsze. To otwiera także drogę do pozyskania finansowania zewnętrznego – zarówno ze środków unijnych, jak i krajowych oraz z kredytów międzynarodowych instytucji finansowych.

Studium kierunków rozwoju metra w Krakowie z eksperckim wkładem Politechniki

„Studium kierunków rozwoju metra w Krakowie” zostało przygotowane przez interdyscyplinarny zespół ekspertów, w którym znaleźli się pracownicy Urzędu Miasta Krakowa, jednostek miejskich i krakowskich uczelni, a także eksperci zewnętrzni – transportowcy, urbaniści, projektanci i ekonomiści. Dokument powstawał w koordynacji z opracowywanym Planem Ogólnym i Strategią Rozwoju Krakowa – z wykorzystaniem symulacyjnego modelu dla aglomeracji krakowskiej. Studium ma być drogowskazem dla kolejnych etapów przygotowania inwestycji. Wskazuje, którędy powinno przebiegać metro, jakie ma pełnić funkcje w systemie transportowym, a także jakie zmiany przestrzenne i gospodarcze może uruchomić. To właśnie na jego podstawie będą podejmowane decyzje dotyczące projektowania, finansowania i realizacji całego przedsięwzięcia.

W przygotowaniu dokumentu poza dr inż. Aleksandrą Faron uczestniczyła także dr inż. Urszula Duda-Wiertel z Katedry Systemów Transportowych i Logistycznych Wydziału Inżynierii Lądowej PK. Eksperci Politechniki uczestniczą także w pracach Rady Naukowo-Technicznej do spraw budowy metra w Krakowie. Poza przewodniczącym jej rektorem Politechniki członkami Rady z PK są także: prof. Kazimierz Furtak, prof. Tadeusz Tatara, prof. Magdalena Kozień-Woźniak, dr hab. inż. Maciej Szkoda, prof. PK oraz dr hab. inż. Jacek Chmielewski, prof. PK.

mas/krakow.pl

Więcej na stronie krakow.pl  

Przewijanie do góry