Tadeusz Kościuszko zapisał się jako bohater na kartach historii dwóch narodów – polskiego i amerykańskiego. Znakomity inżynier zajmujący się fortyfikacjami, a także dowódca wojskowy. Thomas Jefferson, trzeci prezydent USA i jeden z ojców założycieli tego kraju powiedział o nim: Najczystszy z mężów wolności jakiego kiedykolwiek znałem.
Czy wiesz, że… Politechnika mogła mieć zupełnie innego patrona?
Po II wojnie światowej wiele polskich uczelni otrzymało za patronów osoby powiązane z ówczesnym systemem polityczno-społecznym, np. Uniwersytetowi Wrocławskiemu nadano imię Bolesława Bieruta.
Początkowo Politechnice Krakowskiej miał patronować Michaił P. Demakow – radziecki inżynier i konsultant przy budowie Kombinatu Metalurgicznego w Nowej Hucie. Jednak, m.in. dzięki staraniom profesora Bolesława Kordasa, rektora PK w latach 1975-1981, krakowskiej uczelni nadano w 1976 r. imię Tadeusza Kościuszki, które do dziś z dumą nosi.
Andrzej Tadeusz Bonawentura Kościuszko urodził się 4 lutego 1746 r. w Mereczowszczyźnie na Polesiu. W 1765 r., dzięki wsparciu rodziny Czartoryskich, rozpoczął naukę w Szkole Rycerskiej. Oprócz przygotowania wojskowego zdobył tam gruntowne wykształcenie humanistyczne. Po ukończeniu szkoły wyjechał do Francji, gdzie rozwijał wiedzę inżynieryjną i wojskową. Pięcioletni pobyt w Paryżu ugruntował jego przekonanie o znaczeniu wolności i praw człowieka.
W 1776 r. Kościuszko wyruszył do Ameryki Północnej, by wziąć udział w wojnie o niepodległość Stanów Zjednoczonych. Jako inżynier projektował i budował fortyfikacje o strategicznym znaczeniu dla toczonych działań wojennych. Umiejętności Tadeusza Kościuszki przyczyniły się do amerykańskiego zwycięstwa pod Saratogą, a generał Jerzy Waszyngton powierzył mu budowę umocnień West Point. Za swoje zasługi Kościuszko został awansowany do stopnia generała brygady.
Andrzej Tadeusz Bonawentura Kościuszko urodził się 4 lutego 1746 r. w Mereczowszczyźnie na Polesiu. W 1765 r., dzięki wsparciu rodziny Czartoryskich, rozpoczął naukę w Korpusie Kadetów Akademii Rycerskiej. Oprócz przygotowania wojskowego zdobył tam gruntowne wykształcenie humanistyczne. Po ukończeniu szkoły wyjechał do Francji, gdzie rozwijał wiedzę inżynieryjną i wojskową. Pięcioletni pobyt w Paryżu ugruntował jego przekonanie o znaczeniu wolności i praw człowieka.
W 1776 r. Kościuszko wyjechał do Ameryki, by wziąć udział w wojnie o niepodległość Stanów Zjednoczonych. Jako inżynier projektował i budował fortyfikacje, m.in. w Ticonderodze i West Point. Jego umiejętności przyczyniły się do amerykańskiego zwycięstwa pod Saratogą, a generał Jerzy Waszyngton powierzył mu budowę umocnień West Point. Za swoje zasługi Kościuszko awansował do stopnia generała brygady.
W 1784 r. wrócił do Polski. Podczas wojny polsko-rosyjskiej w 1792 r. wyróżnił się w bitwach pod Zieleńcami, Włodzimierzem i Dubienką. Otrzymał Order Virtuti Militari oraz awans na generała lejtnanta. Po przystąpieniu króla Stanisława Augusta Poniatowskiego do konfederacji targowickiej i upadku wojny Kościuszko udał się na emigrację.
Za samą szlachtę bić się nie będę. Chcę wolności dla całego narodu i dla niej wystawię tylko me życie.
24 marca 1794 r. na krakowskim Rynku ogłosił akt powstania i został Najwyższym Naczelnikiem Siły Zbrojnej Narodowej. Zwycięstwo pod Racławicami było jednym z pierwszych sukcesów insurekcji. Kościuszko dążył do zaangażowania w walkę wszystkich warstw społecznych. W Uniwersale Połanieckim ograniczył poddaństwo chłopów i przyznał im większą ochronę prawną. W powstaniu uczestniczył również żydowski oddział Berka Joselewicza.
Po klęsce pod Maciejowicami w październiku 1794 r. Kościuszko trafił do rosyjskiej niewoli. Po uwolnieniu udał się na emigrację, najpierw do Stanów Zjednoczonych, a później do Francji. Nie popierał wiązania nadziei na odzyskanie przez Polskę niepodległości z Napoleonem. Ostatnie lata życia spędził w szwajcarskiej Solurze, gdzie zmarł 15 października 1817 r.
Kościuszko wyprzedzał swoją epokę w myśleniu o wolności i równości. Był przeciwnikiem niewolnictwa i przeznaczył swój amerykański majątek na uwolnienie i edukację osób czarnoskórych. Wspierał także prawa rdzennych mieszkańców Ameryki.
Dziś jego imię noszą instytucje i miejsca na całym świecie. Jest patronem Politechniki Krakowskiej od 1976 r., a jego nazwiskiem nazwano m.in. najwyższy szczyt Australii. W Krakowie pamięć o Naczelniku upamiętniają Kopiec Kościuszki, pomnik na Wawelu oraz inne miejsca związane z jego życiem i dziedzictwem.
Tadeusz Kościuszko pozostaje symbolem walki o niepodległość, wolność i prawa człowieka – wartości, które wykraczały poza epokę, w której żył.
Mural
z okazji jubileuszu 80-lecia Politechniki Krakowskiej
Patron Politechniki od 50. lat!
Tadeusz Kościuszko to postać wielowymiarowa, która jako patron towarzyszy Politechnice Krakowskiej od 50. lat. Jego imię nadano uczelni podczas inauguracji roku akademickiego w październiku 1976, kiedy świętowano 30-lecie jej istnienia.
