Studenci Politechniki sprawdzają jak połączyć Kraków i Busko-Zdrój (III seminarium „Transport Szynowy w Obsłudze Aglomeracji”)

Czy kolej z Krakowa do Proszowic i Buska-Zdroju ma szansę poprawić transport w regionie? Czego oczekują potencjalni pasażerowie? Jaką trasą powinno przebiegać połączenie? Na te pytania odpowiedzi szukali studenci kierunku transport i logistyka uruchamianego na Wydziale Inżynierii Lądowej Politechniki Krakowskiej. Pod okiem i przy współpracy naukowców zaproponowali i ocenili potencjalne warianty przebiegu nowej linii kolejowej.
Podczas III edycji otwartego seminarium z cyklu „Transport szynowy w obsłudze aglomeracji”, studenci zaprezentowali warianty przebiegu tras zaproszonym gościom, wśród których znaleźli się również przedstawiciele gmin, powiatów i województw, których dotyczył obszar studenckich analiz. Studenckie prezentacje były zwieńczeniem semestralnego projektu prowadzonego pod opieką mgr inż. Mariusza Sobonia z Katedry Systemów Transportowych i Logistycznych oraz mgr inż. Tomasza Kuli z Katedry Dróg, Kolei i Inżynierii Ruchu.
Punktem wyjścia do przeprowadzonego badania było badanie ankietowe, w którym mieszkańcy analizowanego obszaru wypowiedzieli się na temat połączenia kolejowego. Wyniki nie pozostawiają złudzeń – aż 95% respondentów uważa że nowa linia kolejowa jest potrzebna i przyczyni się do rozwoju regionu. Zdaniem mieszkańców, nowe, atrakcyjne połączenie kolejowe wpłynęłoby także na zmianę ich zachowań transportowych. Nawet gdyby czas przejazdu nowym połączeniem kolejowym pozostał zbliżony do ich obecnego czasu podróży, aż 88% respondentów deklaruje chęć korzystania z nowej linii kolejowej. W przypadku, gdyby był on krótszy, wartość ta rośnie nawet do 93%.
Obecnie, mieszkańcy regionu poruszają się w podróżach do Krakowa lub Buska-Zdroju głównie samochodami. Jak wynika z badania ankietowego, blisko 89% respondentów deklaruje, że samochód jest dla nich najważniejszym środkiem transportu. Mieszkańcy wybierają transport indywidualny głównie ze względu na brak sensownej oferty transportu publicznego (64% odpowiedzi) oraz ze względu na zbyt długi czas przejazdu transportem publicznym (13% odpowiedzi).
Każdy z trzech zespołów studenckich miał za zadanie zaprojektować trzy podwarianty przebiegów linii, których punktami początkowymi był odpowiednio Zastów, Nowa Huta oraz Niedźwiedź koło Słomnik, a punktem końcowym Busko-Zdrój. Podczas seminarium zaprezentowane zostało więc łącznie dziewięć zróżnicowanych pod względem przebiegu trasy wariantów koncepcyjnych, przebiegających w zależności od wariantu przez takie miejscowości jak Proszowice, Kazimierza Wielka, Wiślica, Pińczów, Skalbmierz czy Nowy Korczyn. W zależności od wariantu i przyjętej prędkości projektowanej linii, czas przejazdu nowym połączeniem z Krakowa Głównego do Proszowic mógłby wynieść od 20 do 35 minut, a do Buska-Zdroju od 60 do 90 minut.

Niezależnie od wybranego wariantu, linia kolejowa pozwoli na poprawę dostępności transportowej dla mieszkańców, a tym samym będzie skuteczną bronią w walce z wykluczeniem transportowym. W zasięgu 15 minut dojścia pieszego od zaproponowanych przystanków kolejowych może znaleźć się nawet około 8-10 tysięcy mieszkańców, którzy do tej pory nie mieli żadnego dostępu do transportu kolejowego. Patrząc z perspektywy całej linii, uwzględniając również istniejące już przystanki na trasie do Krakowa Głównego można mówić o nawet 50-60 tysiącach osób, które na przystanki kolejowe mogłyby dojść pieszo. Autorzy analizy zaznaczają że liczba ta w rzeczywistości mogłaby być nawet wyższa dzięki budowie parkingów typu P+R bądź zapewnieniu dojazdu autobusowego (np. MLD) do przystanków kolejowych.
Nowa linia kolejowa jest szansą na rozwój regionu oraz zwiększenie znaczenia uzdrowiska w Busku-Zdroju oraz planowanego uzdrowiska w Kazimierzy Wielkiej. Ponadto, może mieć kluczowe znaczenie z perspektywy bezpieczeństwa i stabilności ruchu kolejowego w regionie, stanowiąc alternatywę dla Linii Kolejowej nr 8 na północ od Krakowa. – Kolej jest ważna w kontekście podróży codziennych i stanowi realną alternatywę dla samochodu. Podróżuje się dzisiaj sprawnie, szybko, punktualnie, niezależnie od korków. Czasami na stojąco, ale to wskazuje o dużej atrakcyjności połączeń kolejowych – mówi dr inż. Aleksandra Ciastoń-Ciulkin, koordynatorka seminarium, pracowniczka Katedry Systemów Transportowych i Logistycznych na Wydziale Inżynierii Lądowej PK.
Seminarium „Transport w Obsłudze Szynowej” od lat stanowi ważny element programu studiów magisterskich na kierunku Transport i logistyka na Wydziale Inżynierii Lądowej PK. Studenci co roku pracują nad aktualnymi wyzwaniami transportowymi, realizując projekty i badania powiązane z rzeczywistymi potrzebami sektora. W poprzednich latach prowadzone przez studentów analizy dotyczyły między innymi zachowań pasażerów Szybkiej Kolei Aglomeracyjnej oraz analizy funkcjonowania nowych przystanków kolejowych w Krakowie.
Seminarium jest zawsze zwieńczeniem kilkumiesięcznych prac prowadzonych w zespołach interdyscyplinarnych, w których pracują studenci różnych specjalności. Taka formuła pozwala łączyć kompetencje techniczne, organizacyjne i analityczne, a jednocześnie daje możliwość bezpośredniej współpracy z przedstawicielami otoczenia społeczno-gospodarczego. Dzięki projektowemu charakterowi zajęć uczestnicy rozwijają praktyczne umiejętności i zdobywają doświadczenie w rozwiązywaniu realnych problemów transportowych. – Analizy, które wykonywane są na salach wykładowych i salach projektowych to nie tylko teoria. To jest wyjście w teren, sprawdzenie potencjalnych możliwości i później przeanalizowanie, które warianty są najbardziej korzystne dla mieszkańców, dla tych osób, które korzystają z tego typu rozwiązań – podkreśla Paweł Obrzut, zastępca dyrektora Departamentu Infrastruktury Drogowej i Transportu w Urzędzie Marszałkowskim Województwa Małopolskiego.
W tegorocznej edycji zaprezentowali się również studenci I roku studiów inżynierskich, którzy w ramach jednego z przedmiotów uczą się metodyki badań zachowań transportowych. W tym roku zbadali mobilność pasażerów Szybkiej Kolei Aglomeracyjnej w Krakowie, docierając do ponad 3,5 tysiąca podróżujących. W oparciu o odpowiedzi udzielane przez respondentów udało się stworzyć sylwetkę statystycznego pasażera korzystającego z połączeń kolejowych w aglomeracji, który zazwyczaj jest młody, mobilny i aktywny zawodowo, a co najważniejsze najczęściej posiada samochód, ale wybiera podróże koleją. Bardzo ciekawe informacje, zwłaszcza w kontekście planowania nowych połączeń kolejowych, dostarczają odpowiedzi obecnych pasażerów na pytanie o sposób odbycia podróży w sytuacji, gdyby połączenia kolejowego nie było: co drugi wybrałby podróż samochodem, a aż 11% z nich nie odbyłoby podróży w ogóle. Szczegółowe wyniki badań studenci zaprezentowali podczas sesji posterowej.