Siedem instytucji nauki pomoże przygotować metro w Krakowie. Politechnika liderem eksperckiego konsorcjum
Kraków powołuje eksperckie zaplecze dla metra. Miasto oraz siedem krakowskich instytucji naukowych, w tym Politechnika Krakowska jako lider akademickiego konsorcjum, podpisały w poniedziałek 11 maja 2026 r. list intencyjny dotyczący współpracy przy przygotowaniach do budowy metra. Wcześniej Uniwersytet Jagielloński, Politechnika Krakowska, Akademia Górniczo-Hutnicza, Uniwersytet Ekonomiczny w Krakowie, Uniwersytet Rolniczy, Akademia Sztuk Pięknych oraz Sieć Badawcza Łukasiewicz – Instytut Ceramiki i Materiałów Budowlanych zawarły w Collegium Maius UJ umowę konsorcjum dla realizacji wspólnych prac naukowych, badawczych i rozwojowych związanych z projektem budowy, eksploatacją, zarządzaniem i utrzymaniem infrastruktury metra w Krakowie. – Nasze porozumienie to bezprecedensowe w Polsce przedsięwzięcie, jeśli chodzi o skalę zaangażowania uczelni we wsparcie dla miasta – podkreśla prof. Andrzej Szarata, rektor Politechniki Krakowskiej.
– Metro to projekt, który wymaga nie tylko decyzji administracyjnych i inżynierskich, ale także bardzo szerokiej wiedzy o mieście. Dlatego chcemy, aby krakowskie uczelnie były realnym partnerem w przygotowaniach do tej inwestycji. Łączymy potencjał samorządu, nauki i ekspertów, bo metro musi być przygotowane odpowiedzialnie – z uwzględnieniem transportu, finansów, geologii, dziedzictwa, przestrzeni miejskiej i potrzeb mieszkańców – mówi Aleksander Miszalski, prezydent Krakowa.
Konsorcjum uczelni ma wspierać miasto w siedmiu głównych obszarach: planowaniu, badaniach terenu, robotach budowlanych, kwestiach prawnych, ekonomicznych, społecznych i taborowych. Oznacza to m.in. udział ekspertów w analizach przebiegu linii i lokalizacji stacji, integracji metra z innymi środkami transportu, rozpoznaniu warunków geologicznych i środowiskowych, ocenie ryzyk budowlanych, modelach finansowania, konsultacjach społecznych oraz określaniu przyszłych wymagań dla taboru i systemów sterowania. Współpraca ma mieć także wymiar edukacyjny. W przygotowania do projektu będą mogły zostać włączone środowiska akademickie, kadra naukowa oraz studentki i studenci. Metro stanie się praktycznym polem pracy dla studentów i młodych naukowców, a więc sposobem na budowę kadr potrzebnych miastu przez kolejne dekady.
Rektor Politechniki Krakowskiej prof. Andrzej Szarata:
– Podpisanie listu intencyjnego to zwieńczenie 2-letniej współpracy środowiska naukowego i miasta Krakowa – od podjęcia decyzji o budowie metra w Krakowie. Najpierw powołana została Rada Naukowa-Technicza ds. budowy metra w Krakowie z udziałem przedstawicieli krakowskich uczelni. Teraz wykonujemy kolejny krok. Mamy satysfakcję, że krakowskie środowisko akademickie może kompleksowo pomóc miastu w procesie inwestycyjnym. Każda z naszych uczelni ma swoją specyfikę i obszary szczególnej specjalizacji. Akademia Górniczo-Hutnicza zajmie się przede wszystkim kwestia geologicznymi, hydrologicznymi, drążenia tuneli. Politechnika Krakowska będzie się skupiała przede wszystkim na kwestiach planowania linii, integracji metra z całym systemem komunikacji miasta, wyboru taboru, a także kwestie architektonicznymi i urbanistycznymi, ochrony zabytkowej tkanki miasta czy zabezpieczeń obiektów na trasie metra przed drganiami. Uniwersytet Ekonomiczny ma ogromne kompetencje w zakresie analiz finansowych i ekonomicznych, będzie mógł wesprzeć miasto przy wyborze modelu finansowania inwestycji. Uniwersytet Rolniczy specjalizuje się w kwestiach środowiskowych – ochrony środowiska i gospodarki przestrzennej. UJ to wysokie kompetencje w zakresie analiz prawnych, tematów z obszaru archeologii i kwestii społecznego wymiaru inwestycji – dialogu i konsultacji z mieszkańcami w trakcie trudnego procesu inwestycyjnego. Instytut Ceramiki i Materiałów Budowalnych zadba o bezpieczeństwo metra, specjalizuje się szczególnie w bezpieczeństwie pożarowym i akustycznym. ASP zadba zaś o to, by metro było pod każdym względem piękne – chodzi o architekturę wnętrz metra, ergonomię stacji, kwestie brandingu, identyfikacji wizualnej. Jednostki uczelniane, naukowe po raz pierwszy będą wspierały miasto w takim licznym gronie, obejmując całościowo wszystkie potrzeby miasta związane z inwestycją. My znamy miasto, wiemy jakimi się rządzi prawami, wiemy czego oczekują mieszkańcy, bo sami nimi jesteśmy. Będzie nam dużo łatwiej naszą wiedzę merytoryczną przekuć w pomoc dla miasta.
Miasto chce, aby metro było nie tylko inwestycją transportową, ale również przestrzenią współpracy, wymiany wiedzy i budowania kompetencji potrzebnych przy największych projektach miejskich. Stanisław Mazur, zastępca prezydenta Krakowa, podkreśla, że Kraków ma ogromny potencjał intelektualny: uczelnie, ekspertów, laboratoria, doświadczenie badawcze i projektowe. – Włączenie tego zaplecza w prace nad metrem to najlepsza metoda, by podejmować decyzje odpowiedzialnie i z wyprzedzeniem. To także sposób na budowanie kadr, które będą niezbędne miastu przez najbliższe dekady, przy projektowaniu, budowie, utrzymaniu i dalszym rozwoju systemu – mówi prezydent Mazur.
Miasto wskazuje, że podpisanie listu intencyjnego jest jednym z kilku elementów. Równolegle prowadzone są działania organizacyjne, analityczne i przetargowe. Kolejnym ważnym krokiem ma być ogłoszony w najbliższych dniach przetarg na badania geologiczne, które pozwolą pozyskać twarde dane o warunkach podziemnych. Bez takich badań nie da się odpowiedzialnie projektować przebiegu tuneli, lokalizacji stacji, metod budowy, harmonogramu i kosztów inwestycji.
W planach jest również duży przetarg dokumentacyjny, obejmujący m.in. studium wykonalności, koncepcję techniczną, dokumentację do decyzji środowiskowej oraz program funkcjonalno-użytkowy. Ten etap ma przygotować Kraków do kolejnego kroku, czyli wejścia w fazę projektowania realizacyjnego.
Podpisane porozumienie ma także znaczenie edukacyjne i społeczne. W przygotowania do projektu będą mogły zostać włączone środowiska akademickie, kadra naukowa oraz studentki i studenci. Miasto chce, aby metro było nie tylko inwestycją transportową, ale również przestrzenią współpracy, wymiany wiedzy i budowania kompetencji potrzebnych przy największych projektach miejskich.
List intencyjny stanowi podstawę do dalszych rozmów i przygotowania umowy wykonawczej dotyczącej prac badawczo-rozwojowych. Miasto podkreśla, że partnerstwo z uczelniami ma być praktycznym wsparciem procesu inwestycyjnego – od analiz i badań po rekomendacje, które pomogą ograniczać ryzyka i lepiej przygotować Kraków do realizacji metra.
Zdjęcia Adam Koprowski, Centrum Prasowe UJ
