Na Politechnice Krakowskiej powstała trójkołowa hulajnoga dla osób z niepełnosprawnością. Studencka konstrukcja przełamuje bariery

Student Politechniki Krakowskiej Kamil Guśtak zaprojektował wyjątkową elektryczną hulajnogę. Dzięki stabilnej, trójkołowej konstrukcji może ułatwić codzienną mobilność osobom z niepełnosprawnością ruchową i zaburzeniami równowagi. Konstrukcja  powstała na Wydziale Mechanicznym PK w ramach pracy magisterskiej na kierunku pojazdy samochodowe. Jest odpowiedzią na potrzeby konkretnej użytkowniczki Sary Wisniewski, studentki automatyki i robotyki na PK, która zmaga się z dziecięcym porażeniem mózgowym. Prototyp przeszedł już liczne, udane testy z udziałem użytkowniczki. 

– Chcieliśmy stworzyć konstrukcję, która odpowiada na rzeczywiste potrzeby użytkownika, a nie tylko powiela istniejące rozwiązania. To projekt mocno praktyczny, oparty na doświadczeniach i konsultacjach. W ciągu jednego semestru udało się opracować kilka koncepcji, wykonać modele oraz prototypy, które pozwoliły nam testować poszczególne rozwiązania. Ze względu na konieczność indywidualizacji i zachowania najwyższych standardów bezpieczeństwa, testy z udziałem użytkownika były przeprowadzane wielokrotnie – podkreśla Kamil Guśtak, twórca pojazdu.

Stabilna i bezpieczna konstrukcja inżynierska na codzienne potrzeby

Trójkołowy układ pojazdu zapewnia większą stabilność prowadzenia, a jego parametry zostały dostosowane do wytycznych polskiego prawa dotyczącego hulajnóg elektrycznych. Prędkość maksymalna została ograniczona do 20 km/h, a zasięg na jednym ładowaniu – według pierwszych szacunków – wynosi od 40 do 45 kilometrów. Podczas testów na nawierzchniach kampusu sprawdzano przede wszystkim stabilność pojazdu, ergonomię pozycji użytkownika oraz zachowanie konstrukcji podczas manewrowania. Ze względów bezpieczeństwa prędkość prób ograniczono do 5 km/h. Dla Sary, która obecnie porusza się pieszo z prędkością około 1,3 km/h, możliwość zwiększenia mobilności to ogromny krok w stronę większej niezależności.

– Większość dostępnych na rynku trójkołowców wymaga balansowania ciałem podczas skręcania i jazdy. Dla osób z zaburzeniami równowagi to często ogromna bariera, która uniemożliwia im samodzielne korzystanie z takich rozwiązań. Szukałam czegoś, co będzie nie tylko stabilne, ale też intuicyjne w prowadzeniu i bezpieczne – tłumaczy Sara Wisniewski, która osobiście uczestniczyła w próbach, testując ergonomię i manewrowość konstrukcji.

Pomysł na pojazd zrodził się kilka lat temu, kiedy Sara zgłosiła się do Katedry Pojazdów Samochodowych z ogólną koncepcją urządzenia, które ułatwiłoby jej codzienne funkcjonowanie. Początkowo nad projektem pracowały inne zespoły, a koncepcja stopniowo ewoluowała. Przełom nastąpił w 2025 roku, kiedy Sara trafiła pod opiekę dr. inż. Krzysztofa Weigel-Millereta, specjalisty z Katedry Pojazdów Samochodowych, który wcześniej sprawował nadzór merytoryczny nad budową czterokołowego pojazdu dla osób niepełnosprawnych „Lizard”. To on zaproponował Kamilowi Guśtakowi taki temat dla jego pracy magisterskiej. W efekcie powstał prototyp pojazd, który łączy wiedzę inżynierską z autentycznymi, codziennymi potrzebami użytkownika.

Dr inż. Krzysztof Weigel-Milleret podkreśla, że takich konstrukcji praktycznie nie ma dziś na rynku. – Dostrzegamy ogromną przestrzeń do dalszego rozwoju projektu i jego potencjalnego wykorzystania przez osoby, które potrzebują stabilnych i bezpiecznych środków indywidualnej mobilności. Jesteśmy na etapie rozwojowym, ale pierwsze testy pokazują, że obrany kierunek jest właściwy – wskazuje.

Długa tradycja pojazdów dla osób z niepełnosprawnościami na Politechnice Krakowskiej

Trójkołowa hulajnoga to nie pierwsza konstrukcja dedykowana osobom ze szczególnymi potrzebami, która powstała na Politechnice Krakowskiej. Na Wydziale Mechanicznym pierwsze takie projekty opracowywano już w latach 60.i 70. XX wieku. Przy udziale specjalistów PK projektowany był m.in. słynny „Gacek” z Wytwórni Sprzętu Komunikacyjnego w Świdniku. Później nad rozwiązaniami dedykowanymi osobom z niepełnosprawnościami pracował m.in. prof. Witold Grzegożek z kolejnymi zespołami współpracowników i studentów (ich konstrukcją był m.in. Buzz). Obecnie najbardziej intensywnie na PK rozwijany jest projekt „Lizarda” – elektrycznego czterokołowca dla osób poruszających się na wózku inwalidzkim (autorstwa Bartłomieja Romowicza i Adriana Starowicza).

Teraz do rodziny politechnicznych pojazdów ze społecznym przeznaczeniem dołączyła trójkołowa hulajnoga. Podobnie jak jej poprzednicy pokazuje jak inżynieria może realnie zmieniać codzienność osób z niepełnosprawnościami. Twórcy trójkowego prototypu nie wykluczają, że po dopracowaniu technologii, pojazd będzie mógł trafić do szerszego użytku, a być może nawet do komercjalizacji. Wprawdzie hulajnoga powstała dla konkretnej użytkowniczki, ale jest oparta na rozwiązaniach, które mogłyby być przydatne także dla innych osób z trudnościami ruchowymi. Droga do takiego szerokiego wykorzystania studenckiego pomysłu nie jest jednak prosta – wiedzie od etapu pełnej dokumentacji po przygotowanie technologii produkcji, a przede wszystkim wymaga inwestorskiego wsparcia.

(as, j, m)